تمثیلات قرآنی
دریا و ماهی
دنیا مانند دریاست ومردم مانند ماهیهای آن و شیطان ماهیگیری است که ماهیهای این دریا را به دام انداخته و شکار میکند و غضب یکی از دامهای شیطان است. مراقب باشید در دام شیطان نیفتید.
دوست و همنشین
عطر فروش و آهنگر ـ میوه فاسد
مثل همنشین خوب، مثل عطر فروش است که اگر عطرش رابه تو ندهد از بوی خوشش به تو میرسد و حکایت همنشین بد، حکایت آهنگر است که اگر لباس تو را نسوزاندبوی بدش تو را میگیرد.
همنشین بد مانند وجود میوه فاسد و گندیده در یک صندوق میوه است که در بقیه میوههای سالم اثر گذاشته و آنها را نیز فاسد و خراب میکند.
یادخدا
دژی نقوذناپذیر
مثل یاد خدا مثل مردی است که دشمن به سرعت او را تعقیب میکند و او به دژی نفوذناپذیر پناه برد و خود را از گزند آنها در امان دارد. بنده نیز چنین است. خود را از گزند شیطان در امان نگه ندارد مگر با یاد خدا
بهشت
کندو
بهشت به کندو میماند. آنها را راه میدهند که بر روی گلهای بدبو ننشسته و از هیچ چیز جز شهد گل، تغذیه نکرده باشند. پس انسان باید مراقب و مواظب باشد و باور کند که هر کجا نمیتواند بنشیند و از هر لقمهای نمیتواند تغذیه کند، چون اگر چنین کند پیش از اینکه وارد کندو شود او را دو نیم خواهند کرد.
حجاب
شیشه عطر
تا زمانی که سر شیشه عطربسته است، عطر داخل آن هم محفوظ خواهد بود ولی به محض اینکه چند ساعتی سر شیشه عطر برداشته شود عطر داخل آن میپرد و تنها شیشه خالی بدون عطر میماند که کسی بدان میلی ندارد.
حجاب هم مانند سر شیشه عطر است که بوی خوش و زیبایی و حلاوت و طراوت زنها را حفظ میکند و با برداشتن حجاب آن زیبایی و حلاوت از بین میروند. رمز زیبایی زنهای مسلمان هم همین حجاب است.
فلسفه غیبت امام زمان (عج اله تعالی فرجه)
چراغ
چراغ را از جلو بچه برمیداریم تا به آن سنگ نزند، از قدرت بچه نمیترسیم، از خطای اومیترسیم. بنابراین غیبت و غائب بودن برای جلوگیری از اشتباه است، اگر ما چراغ را از جلو بچه برمیداریم دلیل ترس و ضعف ما نیست. البته اگر تعدادی چراغ داشته باشیم ممکن است تا وقتی چراغ داریم از جلو بچه برنداریم، ولی وقتی فقط یک چراغ باقی مانده و یازده تا از آنها شکسته باشد، باید این یکی باقی بماند. پس تا احتمال این اشتباه باشد غیبت باقی است و از ظهور هم خبری نیست که نیست.
قرآن
زمین حاصلخیز
قرآن مانند خاک و زمین حاصلخیزی است که از دل آن انواع گلهای زیبا و گیاهان و میوهها و خوراک مورد نیاز مردم بیرون میآید. و هر کس بخواهد میتواند از آن بهره ببرد. البته تنها مومنین از آن استفاده میکنند و سلامت روح و روان خویش را با تغذیه از آن تامین میکنند و کفار به جای بهرهمندی از این زمین حاصلخیز به سراغ زمین تلخ و شورهزاری که علفهای هرز و گیاهان سمنی در آن میروید میروند و روح و روان خویش را بیمار و ناتوان میسازد.
نماز
هواپیما
نماز را میتوان به هواپیما تشبیه کرد.پیامبر اکرم(ص) فرمود: نماز معراج (وسیله عروج و بالا رفتن) مؤمن است.
همانگونه که:
ـ بنزین باید پاک و صاف باشد، غذای نمازگزار نیز باید پاک و حلال باشد.
ـ باند فرودگاه باید صاف و تمیز باشد، مکان نماز نیز باید پاک و حلال باشد.
ـ آشنایی با فنون خلبانی ضرروی است، آشنایی بااجزاء و احکام نماز نیز ضروری است.
ـ خلبانی که فکرش به کار پرواز نباشد، سقوط میکند، نمازگزاری که فکرش به نماز نباشد نمازش قبول نمیشود.
ـ هر قدر هواپیما اوج بگیرد، زمین کوچکتر دیده میشود هر قدر به خدا نزدیکتر شویم، دنیا کوچکتر دیده میشود.
توصیه هایی به والدین در هنگام برگشتن فرزندانشان از مدرسه
" امروز در مدرسه 20 گرفتی یا نه ؟! " ![]()
بعد از حضور 4 یا 5 ساعته فرزند شما در مدرسه و فعالیتهای فکری و جسمی ، یادگیری ، پاسخ دادن به درس ، مراقبت از رفتار و رعایت انضباط ، بازی کردن ، شوخی کردن ، تشنه یا گرسنه بودن ، سرو کله زدن با دانش آموزان و غیره ، اکنون زنگ درب به صدا در می آید و فرزند شما با چهره ای عبوس و اخمو و حالتی ساکت و بی میل ، کیف و کتاب خود را گوشه ای انداخته و فکر فردای مدرسه را خواهد کرد ؛ یا برعکس ، شاد و خندان نزد شما آمده و سلام می کند ...
اولین برخورد و صحبتهای والدین با فرزندان هنگام ورود آنها به داخل منزل ، بسیار مهم بوده و در رفع خستگی و ایجاد احساسات خوشایند آنها یا برعکس ، تحت استرس قرار دادن آنها و شروع بدخلقی ، نقش موثری دارد . به برخی پرسشها و برخوردها والدین که ممکن است نامناسب و نامطلوب باشد ، توجه نمایید :( برخوردهای اول و بدون مقدمه با فرزند)
1- بیا ببینم ، چند تا 20 گرفتی ؟ ( فشار بدون مقدمه برای نمره)
2- دوستت فرهاد ، از ریاضی چه نمره ای گرفت ؟( ایجاد حساسیت یا حسادت)
3- امروز توی مدرسه ، بچه خوبی بودی یا نه ؟( خوب ، چه تعریفی دارد؟)
4- تو مدرسه دستشویی رفتی یا نه ؟ حتما" برو ! ( دخالت بیمورد)
5- آفرین امروز بچه خوبی بودی !( دروغ ! هنوز هیچ سئوالی نکردی یا چیزی به شما نگفته اند!)
6- دوستت افشین ، پرسشهای علوم را آورده بود ؟( سئوال بیمورد به کار مردم چکار داری؟)
7- جلو در وایستا ! نیا تو ، در مدرسه دست به چیزی که نزدی؟تمام لباسات رو بنداز تو ماشین !(بی ادبی به فرزند که سرتا پا کثیف است)
8- بازم مثل همیشه اخمو و کسل آمدی منزل!( انرژی منفی)
9- حتما" امروز نمره بدی گرفتی !(بدون اطلاعات قبلی)
10- امروز توی مدرسه شلوغ که نکردی ؟(تعریف شلوغ چیست؟)
11- این خوراکی مسخره چیه که خریدی ؟ چرا توی مدرسه نخوردی ؟(تو بی سلیقه ای و قبولت ندارم!)
12- معلم درس فلان ، امروز با تو لجاجت و بد رفتاری نکرده ؟(جبهه گیری در مقابل معلم و ایجاد حساسیت بیمورد در فرزند)
13- اگر یکبار دیگر اینطور بدخلق بیایی خانه ، میام به معاون مدرسه اطلاع می دم !( ترساندن فرزند از کارکنان مدرسه )
14- تو چقدر بی نظمی نمی دانم تو مدرسه چطور تو را تحمل می کنند ؟(دوست ندارم)
15- بگو ببینم امروز توی مدرسه خرابکاری نکردی؟(معنی خرابکاری چیه ؟)
16- اول بگو ببینم ،کارنامه دوستت حامد را دیدی یا نه ؟ ( حامد مورد حسادت قرار بگیرد)
و پرسشهایی از این نوع که در ثانیه های اول بازگشت فرزند به منزل ممکن است توسط برخی از والدین مطرح شود.
نمونه پرسشها و برخوردهایی که ممکن است مطلوب باشد :(هر پرسش از طرف یک ولی برای یک فرزند فرضی)
1- سلام خسته نباشی فرزندم !
2- سرماخوردگی ، اذیتت نکرد؟
3- امروز به فکرت بودم ، گقتم ببینم از خوراکیهات خوشت اومد؟
4- آفرین که دستات رو شستی
5- احسنت ، مثل همیشه مرتب و پاکیزه!
6- سلام ، از اینکه سرحال و شاداب برگشتی ، خوشحالم
7- نتیجه مطالعه دیروز عصرت ، خوب بود؟
8- زنگ ورزش خوش گذشت ؟ خسته نباشی
9- خسته نباشی ، تا دستات رو بشویی ، یه نوشیدنی برات حاضر می کنم
10- حدس می زنم روز خوبی توی مدرسه گذراندی
11- بعد از چند دقیقه استراحت ، " امروز بهترین خاطره تو از مدرسه ، چی بود ؟
12- گفتی آقای معلم ، تحقیقت رو قبول کرد ؟ آفرین ! می دانستم نتیجه مطالعه و تحقیق دیروزت خوب میشه!
و اظهار نظرها و صحبتهایی مشابه ، که این پرسش ها و برخوردها ، متناسب با سن و دوره تحصیلی و جنسیت دانش آموز باید تفاوتهایی داشته باشد . اما در برخی خانواده ها ممکن است نوع بر خورد با دانش آموز کلاس اول ابتدایی و فرزند دبیرستانی در هنگام ورود به منزل ، یکسان باشد ! واضح است که اگر از یک دانش آموز سال سوم دبیرستان بپرسیم : " چرا خوراکیهات رو نخوردی ؟" خود را از نظر والدین با یک مهد کودکی یا پیش بستانی ، یکسان تلقی خواهد کرد و مقداری دلخور می شود ، اینکه از خود خواهد پرسید : " اگر گرسنه بودم ، خودم عاقل بودم که خوراکی بخورم ! وقتی گرسنم نیست و یا ناهار مفصلی قبل از رفتن به مدرسه خورده بودم ، لزومی ندارد که چند نوع خوراکی که مامان مثل بچه های آمادگی برام گذاشته ، من با اجبار همه رو بخورم ، من که دیگر بچه نیستم ! www.zibaweb.com
از نظر خیلی از دانش آموزان زننده ترین و تکراری ترین سئوال والدین از فرزندشان که چندین دهه است که دارد تکرار می شود ، این است : " امروز چند تا 20 گرفتی ؟!" یعنی اگر 18 یا 19 باشد ، مورد قبول والدین نیست و او را دوست ندارند ! حتی مشاهده شده در سطح دبیرستان هم هنوز این سئوال و بازخواست هر روزه تکرار می شود . علاوه بر ایجاد حالت زدگی از نمره ، در برخی مواقع احساس و تصور منفی از خود ، در دانش آموزان بیش از پیش به وجود خواهد آمد . این سئوالات در بدو ورود فرزند به منزل ( حتی گاهی که کفشش را در نیاورده !) نشان از احوالپرسی و صمیمیت و توجه ندارد واز نظر فرزندان ، بهانه ای برای شروع سین جین و بازخواست محسوب می شود و این تصور در آنان به وجود خواهد آمد که من تو را به خاطر 20 دوست دارم !
از اینها گذشته در خیلی از موارد " سم تشویق " در هنگام ورود دانش آموز به منزل توسط برخی والدین تزریق می گردد ؛ مثال ؛
_مادر : بگو ببینم 20 گرفتی یا نه ؟ _فرزند : نه مادر ولی 17 گرفتم ! _مادر : نشد ! این دفعه باید 20 بگیری ! ( نمره قبلی فرزند 15 بوده و 2 نمره پیشرفت داشته است ، اما به این پیشرفت توجهی نشده و فقط 20 در نظر گرفته شده است ! )
خروج از منزل برای رفتن به مدرسه
تمام پرسشها و برخوردهای ذکر شده بالا را می توان هنگام خروج از منزل برای رفتن مدرسه در راهرو ، پشت دروازه ، توی حیاط منزل و غیره به نوعی از برخی والدین شنید ، گلایه های غیر رسمی دانش آموزان ( حتی در دوره راهنمایی و دبیرستان) از والدین خود ، حاکی از این است که ، توصیه ها و پیشنهادات و امر و نهی های تکراری هر روزه ، آنها را خسته کرده و برداشتشان این است که :
" تو هنوز بچه یا نادان هستی و مادر یا پدر به تواناییهای تو ایمان ندارد ! "
" امروز باید با نمره 20 برگردی !"
" اگر دستشویی داشتی ، حتما" بروی !"
"نباید خوراکیهات را به منزل برگردانی !"
" دقت کن ببین که معلم برای وحید ( شاگرد بغل دستی و پسر همسایه ) در درس فارسی چه نمره ای میزاره ! "
بهتر نیست به جای عبارات فوق نمونه ای از این حرفهای قشنگ گفته شود ؟ :
" با نام و یاد خدا و بسم الله از منزل خارج شو "
"پسرم ، یادت نره بگی ، لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم"
" برای اینکه از پرسش پای تخته هراس نداشته باشی ، قبلش ، چند بار صلوات بفرست و توکل به خدا کن"
" نگران نباش ، دیروز تمام سعی و تلاش خودت رو کردی و به خوبی مطالعه داشتی ، تلاش تو برای من مهمتر از گرفتن نمره 20 است "
"اگر نمره تو کمتر از نمره بغل دستیت شد ، نگران نباش و به او تبریک بگو ، امتحان بعدی یه مقدار بیشتر تلاش کن"
" الان که با این خوشحالی میری مدرسه ، امیدوارم همینجور سر حال و شاداب بیایی منزل "
خلاقیت در کودکان و دانش آموزان وآشنايي باخصوصيات دانش آموزان خلاق و نکاتی در مورد پرورش خلاقيت و ايده پردازي
همه کودکان در اطلاع از اينکه دنيا چگونه کار مي کند خلاق هستند. اما در اين ميان به نظر مي رسد بعضي از بچه ها از ديگران خلاق ترند.بعضي از بچه ها خلاقيت را در زمينه هاي خاصي به نمايش مي گذارند.معمولا گفته مي شود که اين بچه ها در زمينه هايي به شد ت خلاق هستند.
پرکينز( Perkins ) (1984 ) به شش ويژگي خاص در اشخاص به شدت خلاق اشاره کرده است . با توجه به نظريه پرکينز کودکان خلاق مترصد زيبايي هستند.کودکان خلاق مي توانند به راحتي مسايل را شناسايي کنند.آنها مسايل را با انعطاف پذيري از ميان برمي دارند.
انديشمندان خلاق ، عيني هستند.آنها نه تنها کارشان را تحليل مي کنند،بلکه به انتقاد ديگران توجه دارند.کودک خلاق تن به قبول ريسک مي دهد؛ از انگيزه فراوان برخوردارست و براي ارضاء نيازهاي شخصي ميل به خلاقيت دارد. www.zibaweb.com
اغلب اوقات اگر کمي وقت و حوصله کنيم متوجه وجود خلاقيت در بچه ها مي شويم . بهترين زمان براي اطلاع از خلاقيت کودکان ، تماشاي آنها به هنگام بازي است. کودک را در حالي که آزادانه و فارغ البال با مواد و اسباب بازيهايش سرگرم بازي است تماشا کنيد.کودکان خلاق اغلب براي هر يک از وسايل بازي خود موارد استفاده متفاوتي پيدا مي کنند و قبل از اينکه از وسيله اي به سراغ وسيله ديگر بروند از آن به انواع مختلف استفاده مي نمايند.
کودک خلاق اغلب از منابع خود به انواع و اشکال مختلف و گاه حيرت انگيز استفاده مي کند.ممکن است يک جعبه خالي براي کودک خلاق ارزشي به مراتب بيش از بهترين و پيچيده ترين اسباب بازيها داشته باشد.
بزرگترها مي توانند از کودک سوال کنند و بعد به دقت و با حوصله به جوابهايش گوش بدهند.کودکان خلاق اغلب با آب و تاب حرف مي زنند. ذکر جزييات يک ماجرا و به تفضيل سخن گفتن مي تواند نشانه قدرت خيال و تصور زياد باشد .بزرگترها بايد به اين مهم توجه داشته باشند که کودکان خلاق ممکن است رفتارهايي را به نمايش بگذارند که گاه چالش برانگيز هستند .
جدول شماره يک خلاصه اي از رفتارهايي را که مي توانند نشانه خلاقيت باشند توضيح داده است .
دقت و توجه شديد در گوش دادن ،مشاهده کردن ،يا انجام دادن کاري : نشنيدم مرا براي خوردن شام صدا بزنيد.
شور و نشاط و مشغوليتهاي شديد جسماني : دارم فکر مي کنم نمي توانم قرار بگيرم .
استفاده از قياس در صحبت : احساس مي کنم يک پيله هستم که مي خواهم به يک پروانه تبديل شوم
عادت به وارسي منابع مختل: مامان ! من هم کتاب خواندم ،هم تلويزيون تماشاکردم و هم از معلم سوال کردم اما هنوز نمي دانم خدا کجا زندگي مي کند.
نگاه کردن با دقت به اشياء: اما اين هزار پا که فقط نود و نه پا دارد.
اشتياق صحبت کردن درباره کشفيات با ديگران : مي داني چه شد ،حدس بزن .....
ادامه انجام برنامه بعد از تمام شدن وقت : مامان ،حتي زنگ تفريح هم نقاشي کردم تا کارم تمام شود.
پي بردن به روابط در چيزهايي که به ظاهر با هم بي ارتباطند: مي داني چيه ،کلاه جديدت شکل يک پروانه است
فکرکردن به چيزي که مثلا در يک برنامه تلويزيوني نشان داده اند : مي دانيد فردا مي خواهم در باغچه دنبال طلا بگردم
کنجکاوي زياد براي سر درآوردن از امور: خواستم بدانم که حياط از بالاي پشت بام چگونه ديده مي شود.
استفاده از اکتشاف يا يک تجربه : فکر کردم اگر آرد و آب را با هم ترکيب کنيم نان ساخته مي شود ،اما ديدم که يک تکه خمير سفيد شد.بروز هيجان www.zibaweb.com
در صدا در اثر يک اکتشاف : با آب و آرد خمير درست مي کنند.
عادت به سوال و آزمودن نتايج : مي تونم با آب و صابون حباب درست کنم ؟
صداقت و ميل شديد به اطلاع يافتن از امور : مامان اميدوارم از اين حرف ناراحت نشويد،اما فکر مي کنم عمو نوروز وجود خارجي ندارد.
عمل مستقل : درباره مسابقات اتوموبيل راني کتاب جالبي پيدا نکردم ،خودم در اين باره يک انشا ء مي نويسم
جسارت در گفتار : به نظر من بچه ها بايد حق راي داشته باشند.
دقت نظر: تا کارم را تمام نکنم نمي توانم با شما بازي کنم
استفاده از نظريات و اشياء براي دستيابي به يک هدف :قصد دارم با اين نخ و اين مداد يک دايره بکشم.
طرح سوال : وقتي برف آب مي شود رنگ سفيد برف کجا مي رود.
ميل به اطلاع يابي و کشف احتمالات: فکر مي کنم اين لنگه کفش پاره به درد گلدان شدن مي خورد
يادگيري به ابتکار خود: ديروز به کتابخانه مدرسه رفتم و به همه کتابهايي که درباره دايناسورها نوشته شده بود نگاه کردم.
طرح سوالات عجيب : راستي اگر حيوانات آدم مي شدند و آدمها حيوان ، چه اتفاقي مي افتاد؟
منبع :کتاب " خلاقيت ( شناخت ويژگي هاي کودکان و برخورد مناسب با آنها ) "-نويسندگان :گريوز ، گارگيلو ، اسلادر- برگردان :مهدي قراچه داغي ،انتشارات پيک بهار،چاپ دوم: 1379 ، تيراژ:2000
دانش آموز خلاق چه ویژگیهایی دارد ؟
1- ايده ها و نظرات خود را بدون ترس در کلاس مطرح مي کند.
2-معمولا براي مسائل راه حل ها و پاسخ هايي متفاوت از ساير دانش آموزان ارائه مي کند.
3-به فعاليت هنري علاقه ي زيادي دارد و در اين زمينه داراي تجربه و مهارت است .
4-غالبا ايده ها و راه حل هاي بيش تري نسبت به ساير هم کلاسي هاي خود پيشنهاد مي کند.
5-معمولا قادر است با طنز پردازي ها و شوخي هاي جالب ديگران را بخنداند.
6-تمايل زيادي به تغيير نظرات معلم و يا مطالب کتاب دارد.
7-در کلاس اغلب سوالاتي غيرعادي و گاه عجيب و غريب مي پرسد.
8-علاقه ي زيادي به نقاشي و ترسيم افکار و ايده هاي خود دارد.
9-انتقاد گر است و هر نظر و عقيده اي را به راحتي نمي پذيرد.
10-گاهي به خاطر بيان نظرات و ايده هاي عجيب و غريبش در نظر دانش آموزان ديگر فردي غيرعادي جلوه مي کند.
11-از قوه ي تخيل خوبي برخوردار است.
12- معمولا در کلاس با آب و تاب صحبت مي کند و سعي مي کند ايده هايش را با جزئيات کامل شرح دهد.
13-داراي ابتکار است و غالبا ايده ها و پاسخ هاي منحصر به فرد ارائه مي کند.
14-حساس ،باريک بين و نکته سنج است .
15-بسيار فعال است و غالبا در آن واحد چند طرح و ايده در زمينه هاي مختلف را در سر مي پروراند.
16-به تجربه و آزمايش علاقه ي فراواني دارد.
17-در نفوذ و تاثير گذاري بر دوستان خود از توانايي زيادي برخورداراست.
18-آمادگي طرد شدن و عدم تاييد از طريق ديگران را داراست .
19-به مطالعه ي موضوعات متنوع و گوناگون علاقمند است و زمان قابل توجهي را به اين امر اختصاص مي دهد.
20-از اطلاعات عمومي زيادي برخوردارست و سعي مي کند که از آنها استفاده ي عملي و کاربردي کند
آشنايي باخصوصيات دانش آموزان خلاق
دقت و توجه شديد در گوش دادن ، مشاهده کردن يا انجام دادن کاري
استفاده از قياس در صحبت کردن
ابراز هيجان در اثر يک اکتشاف
عادت به پرسيدن سوال و آزمودن نتايج
يادگيري از روي ابتکار شخصي
عادت به گلچين و وارسي منابع مختلف (کتاب، تلويزيون، سوال از استاد، رايانه و...)
صداقت و ميل شديد به اطلاع يافتن از امور
طرح سوالات عجيب و غير معمول بالاتر از سطح علمي و سن دانش آموزان
نگاه کردن با دقت به اشيا .
اشتياق در صحبت کردن در مورد کشفيات ديگران
مستقل عمل کردن و حس استقلال طلبي بالا
شور و نشاط و مشغوليتهاي شديد جسماني
ادامه کار بعد از تمام شدن وقت (نقاشي کردن بعد از زنگ تفريح ، گوش دادن به موسيقي و ...)
دقت نظر فوقالعاده و الگو برداري در نگاهها
استفاده از نظرات و اشيا براي دستيابي به يک هدفي معين
پي بردن به روابط در اموري که به ظاهر از هم بيارتباطند.
طرح رابطهها مانند اينکه وقتي برف آب ميشود رنگ سفيد آن کجا ميرود.
ميل به اطلاع يابي و کشف احتمالات
علاقه مندي به چيستان و معماها و يافتن پاسخشان
فکر کردن به چيزي که در تلويزيون ، رايانه و ساير رسانهها نشان داده ميشود.
استفاده از اکتشاف يا تجربه
بررسي و مطالعه الگوهاي اختراعي دانشمندان
مطالعه خاطرات و سخنان دانشمندان و بزرگان
معاشرت و صحبت با بزرگان و دبيران و احساس لذت از این صحبتها
دست کاری روابط ریاضی برای ایجاد رابطه جدید
علاقهمندی به فشردهسازی و خلاصهنویسی مطالب
دانش آموزان خلاق اغلب با آب وتاب حرف مي زنند.
جزييات را ميگويند و رفتارهايشان را به نمايش ميگذارند.
ميخواهند مطرح شوند.
دنبال سوژه ميگردند تا برنامه ريزي بکنند.
http://amoozeshenovin.parsiblog.com/
**************
پرورش خلاقيت و ايده پردازي
صاحب نظران در زمينه روش هاى آموزش و پرورش خلاقيت نظرياتى را ابراز كرده اند. به عنوان نمونه، تورنس، دانشمند معروف، براى رشد و پرورش خلاقيت توصيه هايى را به والدين و مربيان مى نمايد تا از اين طريق بتوانند زمينه را براى بروز خلاقيت فرزندان و متربيان خود آماده نمايند.
. تجسم([29]) قوى: توانايى تصور و تجسم اشيا، مفاهيم و فرايندها امكان بروز خلاقيت را بيشتر مى كند. بهتر است تصويرها زنده، متنوع، روشن و قوى باشند. تحريك كنجكاوى، انواع بازى هاى فكرى، نقاشى، تجسم آنچه بيان يا خوانده مى شود و دستكارى تصاوير روش هاى مفيدى براى اين مهارت مى باشد.
2. درك مطلب: در اين زمينه بايد مطلب اصلى فهميده شود و موارد غيراساسى و بى مورد را كنار گذاشت. براى آموزش اين مهارت به عنوان نمونه مى توان داستانى را براى كودكان خواند و از آن ها خواست تا اصل مطلب را به تصوير بكشند و يا آن را به شعر درآورند و يا خلاصه نمايند. هرچه مطلب ساده و روشن باشد، دريافت اصل مطلب راحت تر است.
3. توجه به عواطف: در نظر گرفتن احساسات و عواطف نقش بسزايى در رشد و يا عدم رشد خلاقيت دارد. عواطف مى تواند باعث شور و شوق شود و يا در جنبه منفى عامل بازدارنده باشد.
4. قدرت تخيل: در اين روش فرد خود را جاى چيز ديگر قرار مى دهد. روش هاى پرورش تخيل بسيار متنوع است; مثل خواندن و نوشتن داستان هاى تخيلى و علمى. اختراعات و ابداعات بسيار زيادى وجود دارند كه نتيجه قدرت تخيل افراد است.
5. ابتكار:([30]) در اين روش بايد از فرد خواست تفكر عادى و آنچه را كه عادت كرده است كنار بگذارد و به تفكر غيرمعمولى توجه نمايد. او نبايد از اينكه تفكرى متفاوت با ديگران دارد اضطراب داشته باشد.
6. توانايى درونى: رشد و پرورش تجسم مسائل پنهانى و درونى مى تواند نقش مؤثرى در خلاقيت داشته باشد. تمركز، دقت و توجه به مسائل درونى فرايند خلاقيت را تسهيل مى نمايد.
7. بررسى راه هاى متفاوت: والدين و مربيان بايد از كودكان بخواهند راه حل هاى گوناگونى را براى حل مسائل در نظر گيرند. يافتن راه حل هاى متفاوت و دورى از انتقاد([31]) نسبت به ايده ها و عدم محدوديت در ارائه انديشه ها زمينه را براى خلاقيت مهيا مى نمايد.
8. شوخ طبعى:([32]) از ويژگى هاى افراد خلاق شوخ طبعى است. شوخ طبعى به اين معناست كه فرد مسائل بى ربط و نامناسب را كه بر خلاف آداب معمول است به هم مربوط مى سازد. بنابراين، بايد آن را تقويب و تأييد نمود.
9. زود قضاوت نكردن: بايد به كودكان آموزش داد كه از قضاوت عجولانه بدون تفكر و پيشداورى و تعصب خوددارى نمايند و در داورى تفكر و استدلال را مدنظر قرار دهند.
10. نگاهى دوباره: از مسائل مهم خلاقيت، داشتن نگرشى متفاوت است. فرد خلاق به دنبال جنبه هاى جديدى است.
تغيير نقش از روش هاى مؤثر در خلاقيت است; مثلا، جابه جايى نقش ها مانند معلم ـ دانش آموز، والدين ـ كودك مى تواند نقش ها را تغيير داده و انديشه هاى جديدى به وجود آورد.
نقش معلم در پرورش خلاقيت
بررسى و مطالعه زندگى انسان هاى خلاق حاكى از آن است كه هنگامى خلاقيت به شكوفايى مى رسد كه شخص بتواند بين آنچه در درون دارد و آنچه از محيط مى آموزد ارتباط برقرار نمايد; بدين معنا كه طبيعت يا فطرت با تربيت هماهنگ باشد. بنابراين، براى رشد و گسترش خلاقيت، بايد مربيان تربيتى به نكات زير توجه كافى مبذول دارند: سؤالات بحث انگيز مطرح نمايند، از وسايل كمك آموزشى بهره بگيرند، ارتباط مسائل درسى را با واقعيت هاى زندگى بيان نمايند، از محركات مختلف مثل تصاوير و نمودار استفاده كنند، به تخيلات دانش آموزان اهميت دهند، اعتماد به نفس دانش آموزان را تقويت كنند، در دانش آموزان احساس آرامش ايجاد نمايند، مطالب درسى را با مطلب قبلى و تجارب دانش آموزان تنظيم كنند، فعال بودن دانش آموزان در جريان درس را مورد توجه قرار دهند، فرصت فكر كردن به دانش آموزان بدهند، تحقيق و جستوجو را تقويت كنند، به درك و فهميدن بيش از حفظ كردن([33]) عنايت داشته باشند، به افكار و عقايد دانش آموزان احترام بگذارند، از پاسخ ها و سؤالات عجيب و غريب و بى ربط دانش آموزان ناراحت نشوند و از آن استقبال نمايند، به كيفيت يادگيرى اهميت بدهند، روش بحث و گفتوگو را انتخاب نمايند، برخى مواقع از خود دانش آموزان بخواهند مسائلى را مطرح كنند، به راه ها و جواب هاى مختلف توجه كنند نه اينكه فقط يك راه حل مشخص و معين را مدنظر داشته باشند، و قدرت تجزيه و تحليل و انتقادى بودن را در دانش آموزان رشد دهند.
روش تدريس معلم از نكات قابل اهميت در پرورش خلاقيت است. بنابراين، روش تدريس او بايد اكتشافى و فعال باشد، يعنى روش هايى را به كار بندد كه دانش آموزان را به فعاليت وادارد، جلسات بحث و گفتوگو تشكيل دهد و آن ها را با مسائل روبه رو سازد. معلم بايد دانش آموزان را به خطرپذيرى معقول تشويق نمايد. منظور از خطرپذيرى به مخاطره انداختن زندگى نيست. دانشمندانى همچون شكسپير (نمايش نامه نويس)، داستايوسكى (داستان نويس) و پيكاسو (نقاش) با خطرپذيرى، به چنين موفقيت هايى دست يافتند. بنابراين، شكيبايى و صبر در برابر شكست را بايد به دانش آموزان آموخت.
دانشمندان، دنيا را فقط سياه و سفيد نمى بينند و فعاليت هايشان را به صورت قانون همه يا هيچ تنظيم نمى كنند، آن ها بارها تغيير عقيده مى دهند و سبك خود را عوض مى كنند و مكرر آثارشان را بازبينى مى كنند تا نتيجه مطلوبى بگيرند و هيچ گاه آن را تكميل شده تلقّى نمى كنند.
به دانش آموزان بايد فرصت آزمايش و خطا داد و نبايد به خاطر اشتباه در شيوه تفكر، آن ها را تنبيه و جريمه نمود. برخى مواقع پاسخ دانش آموزان فقط به خاطر آنكه مورد انتظار معلم نيست و با انديشه او همخوانى ندارد اشتباه تلقّى مى شود. در صورتى كه خطا زمينه ساز چالش فكرى و ابزارى براى تكوين انديشه است. از اين رو، به دانش آموزان بايد اجازه داد از خطا كردن نهراسند; زيرا همه افراد خطا مى كنند و بهتر است آن ها شهامت، شجاعت، تهوّر و جوشش فكرى براى ابداع و خلاقيت داشته باشند و هنگام اشتباه به جاى تنبيه و سرزنش، هدايت و ارشاد شوند.
منبع: ـ آلن راس، روان شناسى شخصيت (نظريه ها و مفاهيم)، ترجمه سياوش جمالفر، روان، چ دوم، 1375;
http://www.qclubs.ir/ClubText.aspx?TextId=457
*خصوصیات اجتماعی دانش آموزان دوره راهنمایی تحصیلی*
1.نوجوان می کوشد که با عده ای دوست و مأنوس شود و خود را نشان دهد.
2.در این دوره از تسلط خانواده کاسته می شود و او درصدد اثبات شخصیت و نمایان ساختن آن بر می آید.
3. پیروی از همسالان نوجوان را به گروه سوق می دهد.او با پیروی از روشها، شیوه ها و
معیارهای همسالان و دوستانش تحت سلطه آن گروه قرار می گیرد و گروه دوستان و همسالان را جانشین خانواده می کند.
4.به پند و اندرز بزرگترها چندان توجهی نشان نمی دهد و تا حدودی از آن فرار می کند.
5.در برابر قدرت بزرگترها ایستادگی می کند و تا حدودی سعی می کند که ارزشهای اخلاقی و اجتماعی بزرگسالان را طرد و علیه آنها طغیان کند.
6.با کسانی که مدعی همه چیزدانی و نوعی حکمت هستند رابطه خوبی ندارند. اما در برخورد با گرفتاری ها احساس مشابهی دارند.
7.بینش اجتماعی در مرحله نوجوانی موجب درک روابط موجود بین خود و دیگران و دریافت بصیرتی خاص در آثار و اعمال متقابل رابطه با دیگران می شود.
8.احساس تمسخر نسبت به محیط واقعی زندگی که ناشی از ایده آل گرایی نوجوان می باشد ، در این دوره بروز می کند.
9.رقابت با همسالان و دوستان در صحنه های مختلف زندگی، که ناشی از احساس اثبات موقعیت اجتماعی و خودنمایی نوجوان می باشد.
10.پایبندی شدید به عقاید و افکار خود در مقابل معیارهای والدین، فرهنگ و محیط زندگی
11.پسران و دختران نوجوان در این دوره به تدریج برای ایفای نقش خود در اجتماع به عنوان یک مرد و یا یک زن آمادگی خاص بدست می آورند.
12.تبعیت از قواعد و مقررات اخلاقی و اجتماعی که در دوره دبستان معمول بوده جای خود را به تقلید از نمونه ها و سرمشق های زندگی می دهد.
13.وابستگی به دیگران کاهش و روحیه استقلال در نوجوان رشد می یابد و تظاهر رفتاری استقلال طلبی به صورت مخالفت های کم و بیش آشکار نوجوان به مراجع قدرت بروز می کند.
*خصوصیات عاطفی دانش آموزان دوره راهنمایی تحصیلی*
1.اوایل نوجوانی دوره حساسیت است و نوجوان در این مرحله با کوچکترین چیزی عصبانی می شود.
2.تحول عاطفی دختر متفاوت از پسر است.پسر نسبت به امیال جنسی و جنبه غریزی تخیلات خود ، غافل نمی ماند و بسیار زودتر به سوی ارتباطات جنسی می گراید.اما برعکس دختران، مدت زمان طولانی تری با رویاهای خود زندگی می کنند و از آنجا که تحریک پذیری جنسی وی نسبتاً مبهم است ، آگاهی از تمایلات جنسی در وی دیرتر حاصل می شود و محبت سریعتر از احساس لذت جنسی رشد می کند.
3.در این دوره عواطف نوجوان دچار سردرگمی می گردد، عواطف کودک که تا کنون بیشتر متوجه خانواده و خصوصاً مادر بوده پیش از آنکه در دوره بعدی (جوانی) روی جنس مخالف متمرکز شود دچار نوعی سرگردانی می شود.
4.به هنگام خشم نوجوان قادر به کنترل رفتار ظاهری خویش نیست به نحوی که یک حالت عدم تعادل عاطفی و هیجانی بر نوجوان حاکم است.
5.در برخی مواقع نوجوان اسیر حالات نومیدی ، اندوه و ناراحتی روانی می شود که می توان علت آن را ناکامی دانست.
6.دوستی با همسالان و همجنسان رواج می یابد.
7.بعضی عواطف شخصیتی تکوین می یابند،که به صورت توجه به شکل ظاهر ، پوشاک و حرف زدن پدیدار می گردند و نوجوان احساس می کند که دیگر همان کودکی نیست که باید اطاعت کند و حق اظهار نظر نداشته باشد.
8.مستقل ساختن خود از والدین و سایر بزرگسالان
9.در این سنین در نوجوان حالات و تفکرات رؤیایی دیده می شود.
10.تفکر انتقادی نسبت به نوجوان موجب بروز تضاد و اختلاف بین نوجوان و بزرگترها می شود که البته بعضی از آنها را قبول و بعضی دیگر را رد می کنند.
11.ممکن است نوجوان نوعی حالت عدم اطمینان نسبت به اطرافیان و بزرگسالان پیدا کند و برقراری و حفظ روابط صمیمانه برای او دشوار شود.
12.عواطف انتزاعی بیدار می شود .یعنی موضوع عواطف نوجوان انتزاعی یا معنوی می شود.مانند فداکاری و دفاع از ستمدیده و محروم.
13.آینده نگری شدت می یابد.به نحوی که نوجوان برای کار و شغل آینده اش طرح و نقشه می کشد.
14.همسالان و همکلاسان برای نوجوان اهمیت بیشتری نسبت به بزرگترها دارند.
1.دوره نوجوانی ، دوره هوش انتزاعی ، عملیات منطق صوری است که از 11و12 سالگی شروع می شود و در حدود 15 سالگی به مرتبه تعادل خود می رسد.
2.نوجوان فقط متکی به واقعیت نیست ، بلکه به آنچه که در حد ممکن نیز باشد ، می اندیشد و از این رو حوزه عملیات ذهنی او وسعت می یابد.
3.عملیات ذهنی در این دوره " فرضی-استنتاجی" است به این معنی که در این دوره فرضیه می تواند اساس و پایه یک عمل ذهنی قرار گیرد.
۴.بروز منطق قضایا یکی از خصوصیات عقلی نوجوان است.به عبارت دیگر نوجوان می تواند به صورت لفظی ، روابط بین قضایا را که در حالت انتزاعی هستند ، برقرار نمایند.
5.بوجود آمدن عملیات ترکیبی ، تغییر دیگری است که در این دوره در دستگاه ذهنی نوجوان پدیدار می شود.یعنی عملیاتی که پایه استدلال علمی را تشکیل می دهند و ما در هر علم و دانشی که بخواهیم شیوه عملی را بکار ببریم از عملیات ترکیبی استفاده می کنیم
در روز بيستم جمادي الثاني 1320 هجري قمري مطابق با 30 شهريور 1281 هجري شمسي (24 سپتامبر 1902 ميلادي) در شهرستان خمين از توابع استان مركزي ايران در خانواده اي اهل علم و هجرت و جهاد و در خانداني از سلاله زهراي اطهر سلام الله عليها، روح الله الموسوي الخميني پاي بر خاكدان طبيعت نهاد.
او وارث سجاياي آبا و اجدادي بود كه نسل در نسل در كار هدايت مردم و كسب معارف الهي كوشيده اند. پدر بزرگوار امام خميني مرحوم آيه الله سيد مصطفي موسوي از معاصرين مرحوم آيه الله العظمي ميرزاي شيرازي (رض)، پس از آنكه سالياني چند در نجف اشرف علوم و معارف اسلامي را فرا گرفته و به درجه اجتهاد نايل آمده بود به ايران بازگشت و در خمين ملجا مردم و هادي آنان در امور ديني بود. در حاليكه بيش از 5 ماه از ولادت روح الله نمي گذشت، طاغوتيان و خوانين تحت حمايت عمال حكومت وقت، نداي حق طلبي پدر را كه در برابر زورگوئيهايشان به مقاومت برخاسته بود، با گلوله پاسخ گفتند و در مسير خمين به اراك وي را به شهادت رساندند. بستگان شهيد براي اجراي حكم الهي قصاص به تهران (دارالحكومه وقت) رهسپار شدند و بر اجراي عدالت اصرار ورزيدند تا قاتل قصاص گرديد.
بدين ترتيب امام خميني از اوان كودكي با رنج يتيمي آشنا و با مفهوم شهادت روبرو گرديد. وي دوران كودكي و نوجواني را تحت سرپرستي مادر مومنه اش (بانو هاجر) كه خود از خاندان علم و تقوا و از نوادگان مرحوم آيه الله خوانساري (صاحب زبده التصانيف) بوده است و همچنين نزد عمه مكرمه اش (صاحبه خانم) كه بانويي شجاع و حق جو بود، سپري كرد اما در سن 15 سالگي از نعمت وجود آن دو عزيز ني محروم گرديد.
حضرت امام از سنين كودكي و نوجواني با بهره گيري از هوشي سرشار، قسمتي از معارف متداول روز و علوم مقدماتي و سطح حوزه هاي دينيه، از آن جمله ادبيات عرب، منطق و فقه و اصول را نزد معلمين و علماي منطقه (نظير آقا ميرزا محمود افتخار العلما، مرحوم ميرزا رضا نجفي خميني، مرحوم آقا شيخ علي محمد بروجردي، مرحوم آقا شيخ محمد گلپايگاني و مرحوم آقا عباس اراكي و بيش ازهمه نزد برادر بزرگش آيه الله سيدمرتضي پسنديده) فرا گرفت و در سال 1298 هـ ش عازم حوزه علميه اراك شد.
تحصيل و تدريس
اندكي پس از هجرت آيه الله العظمي حاج شيخ عبدالكريم حايري يزدي رحمه الله عليه (نوروز 1300 هجري شمسي، مطابق با رجب المرجب 1340 هجري قمري) امام خميني نيز رهسپار حوزه علميه قم گرديد و به سرعت مراحل تحصيلات تكميلي علوم حوزوي را نزد اساتيد حوزه قم طي كرد. كه مي توان از فرا گرفتن تتمه مباحث كتاب مطول (در علم معاني و بيان) نزد مرحوم آقا ميرزا محمد علي اديب تهراني و تكميل دروس سطح نزد مرحوم آيه الله سيدمحمد تقي خوانساري، و بيشتر نزد مرحوم آيه الله سيد علي يثربي كاشاني و دروس خارج فق و اصول نزد زعيم حوزه قم آيه الله العظمي حاج شيخ عبدالكريم حايري يزدي رضوان الله عليهم نام برد.
روح حساس و جستجوگر امام خميني باعث مي شد تا ايشان تنها به ادبيات عرب و دروس فقه و اصول بسنده نكند و به ديگر رشته هاي علمي نيز علاقمندانه روي آورد. از اينرو همزمان با فراگيري فقه و اصول نزد فقها و مجتهدين وقت به فراگيري رياضيات و هئيت و فلسفه نزد مرحوم حاج سيدابوالحسن رفيعي قزويني و ادامه همين دروس به اضافه علوم معنوي و عرفاني نزد مرحوم آقا ميرزا علي اكبر حكمي يزدي و عروض و قوافي و فلسفه اسلامي و فلسفه غرب را نزد مرحوم آقا شيخ محمد رضا مسجد شاهي اصفهاني و اخلاق و عرفان را نزد مرحوم آيه الله حاج ميرزا جواد ملكي تبريزي و عاليترين سطوح عرفان نظري و عملي را به مدت شش سال نزد مرحوم آيه الله آقا ميرزا محمد علي شاه آبادي ـ اعلي الله مقاماتهم ـ بپردازد.
پس از رحلت آيه الله العظمي حايري يزدي تلاش امام خميني به همراه جمعي ديگر از مجتهدين حوزه علميه قم به نتيجه رسيد و آيه الله العظمي بروجردي (رض) به عنوان زعيم حوزه علميه عازم قم گرديد. در اين زمان. امام خميني به عنوان يكي از مدرسين و مجتهدين صاحب راي در فقه و اصول و فلسفه و عرفان و اخلاق شناخته مي شد و زهد و وارستگي، تعبد و تقواي او زبانزد خاص و عام بود. همين خصلتهاي متعالي كه از طريق سالها مجاهده با نفس و رياضتهاي شرعي و تجربه مباني و مفاهيم عرفاني در متن زندگي شخصي و اجتماعي به دست آمده بودند و همچنين مشي سياسي حضرت امام كه سخت معتقد به حفظ كيان حوزه ها و اقتدار روحانيت و زعامت ديني به عنوان تنها پناهگاه مردم در آن روزها ي خطير و پرآشوب بود، اين عوامل موجب مي شدند تا آن حضرت عليرغم شايستگيها و اختلاف نظرها، همواره علم و فضل و تلاش خويش را در خدمت به تحكيم حوزه تازه تاسيس علميه قم و به عنوان مدافعي دلسوز در كنار آيه الله العظمي حايري و آيه الله العظمي بروجردي باقي بماند. پس از رحلت آيه الله بروجردي نيز امام خميني علي رغم رويكرد گسترده طلاب و فضلا و جامعه اسلامي به ايشان به عنوان يكي از مراجع تقليد، از هر گونه اقدامي كه شائبه موقعيت طلبي و مقام خواهي داشته باشد به شدت پرهيز داشت و دوستان خويش را همواره به بي اعتنايي به اينگونه مسائل فرا مي خواند. در زماني كه آگاهان جامعه اسلامي گرد وجود او را به عنوان منادي اسلام راستين گرفتند و آرزوهاي خويش را در تقوي و علم و آگاهيهاي وي يافتند، كمترين تغييري در مشي و منش امام خميني پديد نيامد و اين تكيه كلام هميشگي او بود كه مي فرمود:
«من خود را خادم و سرباز اسلام و ملت مي دانم».
حضرت امام طي سالهاي طولاني در حوزه علميه قم به تدريس چندين دوره فقه، اصول، فلسفه و عرفان و اخلاق اسلامي در مدرسه فيضيه، مسجد اعظم، مسجد محمديه، مدرسه حاج ملاصادق، مسجد سلماسي و .... همت گماشت و در حوزه علميه نجف نيز قريب 14 سال در مسجد شيخ اعظم انصاري (ره) معارف اهل بيت و فقه را در عاليترين سطوح تدريس نمود و در نجف بود كه براي نخستين بار مباني نظري حكومت اسلامي را در سلسله درسهاي ولايت فقيه بازگو نمود. به گفته شاگردان ايشان درس امام خميني از معتبرترين كانونهاي درسي حوزه محسوب مي شد و در برخي از دوره هاـ سالهاي تدريس در حوزه علميه قم ـ شاگردان حاضر در محضر استاد به 1200 نفر هم رسيده بود كه در ميان آنان دهها تن از مجتهدين مسلم و شناخته شده حاضر بودند و ازمكتب فقه و اصول امام خميني بهره مي بردند. از بركات سالها تدريس امام خميني تربيت صدها و بلكه به اعتبار مدت طولاني تدريس هزاران عالم و فرزانه اي بوده است كه هر يك از آنها اينك روشني بخش حوزه هاي دينيه اند و مجتهدان و فقيهان و عرفاي برجسته و مطرح امروز در حوزه علميه قم و ديگر مراكز ديني در زمزه شاگردان مكتب آن حضرت مي باشند و متفكراني همچون علامه شهيد استاد مطهري و شهيد مظلوم دكتر بهشتي افتخارشان اين بود كه سالها از محضر آن عارف كامل فيض برده اند. و امروزه چهره هاي درخشان روحانيتي كه انقلاب اسلامي و نظام جمهوري اسلامي را در مصادر امور كشور راهبري مي كنند از تربيت يافتگان مكتب فقهي و سياسي امام خميني بشمار مي روند.
صفات بارز امام
امام خميني (ره) از نظر علم و عمل، درک عميق معرفتي و نيز تقواي عملي و علمي، از بزرگ ترين شخصيت هاي اسلامي به شمار مي آمد. ايشان هم چنين در انديشه ديني و تسلط بر معارف تشيع، وارستگي، تهذيب نفس، شجاعت، درک زمان، شناخت جامعه، رأفت با دوستان و شدت با دشمنان بي نظير بود. اراده پولادين وي که ريشه در ايمان و اتکايش به خداوند داشت، اجازه نمي داد هيچ مانعي در عملي ساختن مقاصد والايش جلودار شود. ايشان در عين حال انساني بسيار مهربان، سرشار از عطوفت، خويشتن دار و پرهيز کار بود و صبر و استقامت، مانع از آن بود که سخت ترين حوادث، خللي در اراده ايشان در رسيدن به هدف ايجاد کند.
قاطعيت امام (ره):
زماني که امام خميني (ره) امري را وظيفه و تکليف شرعي خويش تشخيص مي دادند، اگر ساير افراد هم با آن مخالفت مي کردند، با قاطعيت تمام و بدون هيچ ترس و واهمه اي آن را دنبال کرده و انجام مي دادند. ايشان در زمان پهلوي، خطاب به فرستاده رژيم شاه مي گويند: «اين را بدانيد تا زنده هستم، اگر در خانه ام را هم به رويم ببنديد، از پاي نخواهم نشست و با اين نيش قلم، عليه شما خواهم نوشت و اگر نشد، از شکاف در سخنم را به مردم خواهم رساند».
سيماي مردمي امام (ره):
جمله ويژگي هاي رهبري الهي امام خميني (ره) آميختگي بعد الهي با روح مردم داري ايشان بود. حضرت امام (ره) پيوسته خود را خدمتگزار و عاشق مردم مي دانستند. ايشان مي فرمودند: «مردم شريف ايران! من فرد فرد شما را چون فرزندان خويش مي دانم و شما مي دانيد که من به شما عشق مي ورزم و شما را مي شناسم، شما هم مرا مي شناسيد».
نظم در زندگي:
امام خميني در پيروي از فرمايش امام علي (ع) ، در رعايت پرهيزکاري و نظم در امور، از نمونه هاي کامل به شمار مي روند که ضمن تهذيب نفس و تقوا، براي تمامي ساعات شبانه روز برنامه اي خاص داشتند. تمامي کارهاي ايشان، از جمله مطالعه، عبادت، دعا و نيايش، رسيدگي به امور مسلمانان و کشورهاي اسلامي، استراحت و اوقات فراغت و انجام امور برنامه و زمان مشخصي داشتند. ايشان ضمن پشتکار و خستگي ناپذيري، بر خدا توکل مي کردند که همين ويژگي ها، سبب بهره برداري هرچه بهتر از ساعات پر برکت عمر ايشان به شمار مي رود.

امام و نماز:
نماز، ارتباط بين بنده و خداوندگار عالميان و صفا دهنده روح آدمي است که آن را جاني تازه مي بخشند. نقل مي کنند در روزهايي که امام خميني (ره)، در بيمارستان تحت معالجه و عمل جراحي بودند و زير دستگاه اکسيژن قرار داشتند، نماز ظهر و عصر آن روز را به همان وضع ادا نمودند و حتي در آن حال، نماز شب خود را نيز ترک نکردند.
حضرت امام خميني (ره)، براي نماز تميزترين جامه را بر تن مي کردند. ايشان سپس با دقت وضو مي گرفتند و محاسن مبارک خود را شانه مي کردند. بعد عطر مي زدند و پس از گذاشتن عمامه بر سرشان به نماز مي ايستادند. حتي در هنگام بيماري و با وجود زخمي بزرگ در ناحيه شکم، ايشان موقع نماز، تميزترين جامه ها را بر تن مي کردند.
امام و دوستي با فرزندان:
امام خميني (ره) در عين داشتن صلابت و صراحت، پدري مهربان و دل سوز و ياري امين براي اطرافيان و آشنايان نيز بودند. يکي از فرزندان اين بزرگوار در وصف پدر چنين مي گويد: «امام با افراد خانواده بسيار گرم و مهربان بودند، ولي در عين حال به خاطر جذبه اي که داشتند، از ايشان حساب مي برديم. امام همه اولادشان را به يک نظر نگاه مي کردند، به طوري که بعد از اين همه سال، متوجه نشديم کدام يک از فرزندانشان را بيش تر دوست داشته اند».
آينده نگري و عاقبت سنجي امام:
آينده نگري و عاقبت انديشي در امور، از ويژگي هاي شخصيتي امام خميني (ره) به شمار مي رفت که همواره به آن توجه وافري داشتند. ايشان در جايي فرموده بودند: « در اين مبارزه ، بذري را که الان مي کاريم، ممکن است پنجاه سال ديگر به نتيجه برسد».
بصيرت و بينش امام
بصيرت، بينايي و ديدن مسائل و عمق زواياي امور، از ويژگي هاي شخصيتي امام خميني (ره) به شمار مي رفت که در فراز و نشيب هاي مسايل، از آن استفاده مي کردند. ايشان نقل مي کنند که: « گاهي کسي پيش من آمده، شروع به صحبت مي کند (؛ولي) هنوز حرفش تمام نشده، مي فهمم که آن چه مي خواهد بگويد، چه نقشه اي دارد و چه نتيجه اي مي خواهد از اين ملاقات بگيرد.»
امام خميني (ره) از همه علوم لازمه براي موفقيت در نهضت بهره مند بود. او عالمي اسلام شناس، سياستمدار، مردم شناس، آگاه به مسائل روز دنيا و تاريخ عمومي و تاريخ اسلام بود که از فلسفه و عرفان و اخلاق و همه علوم تخصصي حوزوي در حد بسيار بالايي برخودار بود به گونه اي که نه تنها در حرکت هاي خود نياز علمي به کسي نداشت؛ بلکه از استادان مشهور به شمار مي رفت. يکي از نزديکان امام مي گويد: «يکي از اساتيد نجف مي گفت: من بيست سال در نجف درس خواندم و خيال مي کردم مستغني شده ام، اما وقتي امام نجف آمدند و من به درس او رفتم! ديدم خير، هنوز چيزي نفهميده ام».
امام (ره) و طرح مباحث نظري حکومت:
با تبعيد شدن امام خميني (ره) به نجف اشرف، ايشان در بهمن 1348، سلسله درس هايي را درباره حکومت اسلامي و ولايت فقيه مطرح نمودند. امام در آن درس ها، دورنماي مبارزه و هدف هاي نهضت را ترسيم، و مباني فقهي، اصولي و عقلي حکومت اسلامي و مباحث نظري حکومت داري را ارائه کردند. با انتشار اين مطالب در قالب کتاب ولايت فقيه، شور تازه اي در ميان مبارزان به وجود آمد.
امام (ره) و طرح مسايل نوين فقهي:
دوران تبعيد امام خميني (ره) در ترکيه، با سختي هاي زيادي همراه بود، به گونه اي که حتي ايشان حق پوشيدن لباس روحانيت را نداشت. اين دوران تبعيد، يازده ماه به طول انجاميد. ترک ها براي منزوي ساختن ايشان، چندين بار محل سکونت را تغيير دادند، اما امام چون کوهي استوار در مقابل دشمنان ايستاده و با وجود همه مشکلات، با استفاده از فرصت به دست آمده در ترکيه، به تدوين کتاب تحرير الوسيله پرداختند که در آن، براي اولين بار از احکام جهاد، دفاع، امر به معروف و نهي از منکر، در رساله هاي عمليه ياد شده بود.
امام، عرفان و تعقل:
بيش تر عرفا، سير و سلوک را امري نفي کننده تعقل، يا جداي از آن مي دانند و عقيده دارند که راه عرفان، جداي از طريق عقل است و مسايل عرفاني، يافتني است، نه گفتني. امام خميني (ره) نه تنها در پيمودن اين مسير، عقل را مردود نمي شمردند؛ بلکه براي طرح مباني عرفاني و خداشناسي، استدلال عقلي هم مي کردند. در واقع امام، با تأثير پذيري از قرآن و تعاليم اهل بيت (ع) براي عنصر تفکر و انديشه، احترام خاصي قائل بوده و از تعقل به شدت حمايت مي کردند. در عرفان ايشان، تفکر و تحقيق، يکي از ارکان و سلوک به شمار مي آيد.
امام و درس اخلاق:
پس از رحلت آيت الله حاج ميرزا جواد آقا ملکي تبريزي، استاد بزرگ اخلاق، امام خميني (ره) اين درس را در عصر روزهاي جمعه ادامه دادند که البته بعدها توسط کارگزاران رضاخان به تعطيلي کشيد. يکي از شاگردان اين کلاس مي گويد: «امام، در هفته يک بار درس اخلاق داشتند که يک هفته انسان را کنار از گناه نگاه مي داشت و تحت تأثير آن، او را از تمايلات مادي و حيواني باز مي داشت».
امام و توصيه به تهذيب نفس در جواني:
حضرت امام خميني (ره) در نامه اي که به فرزندشان حاج احمد آقا نگاشت، در مورد چگونگي استفاده از دوران جواني، چنين سفارش مي کند. «عزيزم! از جواني به اندازه اي که باقي است، استفاده کن در پيري همه چيز از دست مي رود؛ حتي توجه به آخرت و خداي تعالي. از مکرهاي بزرگ شيطان و نفس اماره آن است که جوانان را وعده طول عمر مي دهد و تا لحظه آخر با وعده هاي پوچ، انسان را از ذکر خدا و اخلاص براي او باز مي دارد تا مرگ برسد و در آن حال، ايمان را اگر تا آن وقت نگرفته باشد، مي گيرد».
امام (ره) از ديدگاه مقام معظم رهبري:
مقام معظم رهبري، عظمت روح و شخصيت والاي امام خميني (ره) را چنين بيان مي کنند: « نام آور بزرگ دوران معاصر، يعني امام روح امام خميني (ره) دانشمندي پارسا و خردمندي پرهيزکار و حکيمي سياست مدار و مؤمني نوانديش و عارفي شجاع و هوشمند و فرمانروايي عادل و مجاهدي فداکار بود. او فقيه و اصولي و فيلسوف و عارف و معلم اخلاق و اديب و شاعر بود. در او خصلت هاي برجسته خداداد، در آميخته با آن چه او خود از معارفي قرآني آموخته و دل و جانش را به آن زيور داده بود، شخصيت عظيم و جذاب و تأثير گذاري پديد آورده بود که هر يک از چهره هاي برجسته يک قرن اخير جهان ـ که قرن رجال بزرگ و مصلحان نام آور ديني و سياسي و اجتماعي است ـ در برابر آن کم جاذبه و يک بُعدي و کوچک به نظر مي آمدند».
توصیه هایی مفید به والدین جهت استفاده احتمالی فرزندانشان از اینترنت ،قضیه را جدی بگیرید
آنچه که والدین می بایددر باره اینترنت بدانند!
با ورود تکنولوژی های نوین ارتباطاتی واز جمله اینترنت ٬در کنار مزایا و ویژگی های منحصر بفرد این پدیده ٬به موازات گسترش وفراگیری آن و افزایش کاربران در هر محدوده سنی ٬دغدغه ونگرانی های جدید ی برای خانواده ها بوجود آمده است ٬این نگرانی ها زمانی دوچندان می شود که والدین فرزندان خود را در معرض آسیب های جدی تری چون آزار روحی وجنسی و موارد چون اخاذی ببینند و اسف بار تر اینکه بدلیل عدم آشنایی بسیاری از آنان با امکانات و قابلیت های این فنآوری و تحولات چشمگیر آن ٬زمانی متوجه جدی بودن خطر می شوند که بنحوی به آسیبی مبتلا شوند ٬در همین ارتباط ٬بی شک مطالعه اطلا عات هشدار دهنده ای در این ارتباط ازجمله یادداشت ذیل که به به همت مهران افضلی در خبر نامه اطلاعات وارتباطات در ج وبرایم ارسال شده است برای کاربرای نوجوان و والدین آنان سود مند خواهد بود: www.zibaweb.com
پری آفتاب (Parry Aftab)، مشاور حقوقی امور امنیتی، حریم خصوصی و فضای مجازی و حامی حقوق کودکان در نیویورک معتقد است که دور از خطر نگهداشتن کودکان در اینترنت به این معناست که به آنها بیاموزیم کاربری هوشمند و مسئول بوده و به فضای مجازی مانند یک "بازی" نگاه نکند. اینجا توصیههایی برای ایمنی اینترنتی در هر گروه سنی ارایه شده است که توجه شما را به آنها جلب میکنیم.
به فرزندان خود بیاموزید که:
قبل از کلیک کردن به این فکر کنند که: با چه کسی در حال گفتوگو (chat) یا نامهنگاری هستند، در حال گفتن چه مطلبی هستند و از چه لحن و شیوهای برا گفتن آن استفاده میکنند؟ آیا شخصی که در سمت دیگر این گفتگو قرار دارد متوجه شوخیهای آنها میشود؟
قبل از واکنش نشان دادن به موضوع آنلاینی که موجب ناراحتی آنان شده است، میز کامپیوتر را ترک کرده و چند نفس عمیق بکشند.
از شایعه پراکنی، همکاری در اذیت و آزار دیگران و دادن اطلاعات خصوصی و گفتوگوهای خودمانی در اینترنت خودداری کنند.
قانون طلایی فضای مجازی را رعایت کنید: هرگز کاری را که در زندگی واقعی انجام نمیدهید، در اینترنت هم انجام ندهید.
خودتان هم موارد ایمنی را رعایت کنید:
نرمافزار ضد spyware و adware را بر روی کامپیوتر خود نصب کنید.
از سلامت و به روز بودن firewall خود اطمینان حاصل کنید.
یک نرم افزار ضدویروس بر روی رایانه نصب کرده و آنرا به طور منظم به روز نمایید.
نکات ایمنی در سنین دبستان زیر هشت سال
از فناوریهای فیلترینگ یا کنترل والدین parental control استفاده کنید. به جای فیلتر کردن سایتهای "بد" هر موردی که با آن موافق نیستید را مسدود کنید.
درباره اینکه آیا فرزندتان واقعا به داشتن یک آدرس ای-میل یا سیستمهای پیام رسانی نیاز دارد، فکر کنید. اگر پاسخ مثبت است، تمام ارتباطات به غیر از فهرست گیرندگان و فرستندگان مورد تایید خود را فیلتر کنید و مراقب باشید که فهرست دوستانش، طولانیتر از رقم سنش نباشد و شما همه آنها را در زندگی واقعی، بشناسید.
وب سایتهای مورد علاقه آنها را در بخش نشانک یا Bookmark قرار دهید تا برای پیدا کردن آنها نام سایت را اشتباه تایپ نکرده و از سایت "بد" سر در نیاورد.
از موتورهای جستوجوی کودکان مانند Yahooligans و Ask Jeeves استفاده کنید.
زمان حضورشان در اینترنت را به نیم ساعت در روز محدود کنید، مگر اینکه در حال انجام دادن یک برنامه خاص درسی باشند.
فعلا اجازه اسفاده از بازیهای اینتراکتیو (interactive) مانند X-Box Live یا شبکه آنلاین (Playstation) را به آنها ندهید. در عوض به سایتهایی چون Toontown بروید.
تا جایی که میتوانید در کنارشان بنشینید و ببینید که در اینرنت به کجا میروند، چه چیزی برایشان جالب است و هر سوالی که فکر میکنید بپرسید و به تمام سوالات او پاسخ دهید.
به آنها بگویید که قبل از فرستادن هر مطلبی اعم از مشخصات شخصی یا مطالب دیگر از طریق ايمیل، IM یا قرار دادن آن در بلاگ و وب سایت، نظر شما را جویا شوند.
در اوغات فراغت به دنبال سایتهای سالمی بگردید که بتوانید به او معرفی کنید. فهرستی از این سایتها در WiredKids.org موجود است.
8 تا 10 سال
اگر فرزندتان نمیتواند وارد سایتهایی که از طرف مدرسه معرفی شده یا سایتهای مناسب با سن خود شود، میزان فیلترینگ کامپیوتر را کاهش دهید.
بعضی از وب سایتها مانند MSN دارای این امکان هستند که هر صفحه برای باز شدن به اجازه والدین نیاز دارد و به این منظور ای-میلی به نشانی آنها میفرستد و در صورت پاسخ مثبت، صفحه را باز میکند.
اگر سرویس پیام فوری یا IM را فعال کرده اید، فهرست فرستندگان پیام را به اشخاص آشنا محدود کنید.
از یک برنامه ضد pop-up یا نوارابزاری مانند گوگل استفاده کنید.www.zibaweb.com
برنامه ضد ویروس و منهدم کننده نرم افزارهای جاسوس را نصب و فعال کنید زیرا دانلودهای پر ویروس از همین سنین آغاز میشود.
موتورهای جستوجو را تغییر نداده و همچنان از Yahooligans و Ask Jeeves استفاده کنید.
مطمئن شوید که آنها به خوبی متوجه هستند چه اطلاعاتی قابل قراردادن در اینترنت هستند و کدام اطلاعات نباید در اختیار دیگران قرار بگیرند.
گفتوگوی آنلاین را با آنها تمرین کنید تا بیاموزند با غریبه های حاضر در فضای مجازی چگونه برخورد کنند.
درباره استفاده از نرم افزارهای نظارت فکر کنید. به این وسیله میتوانید آنچه انجام میدهند را بررسی کنید.
علاوه بر تهیه Back up از فایلها، برنامه ضد جاسوسی کامپیوتر را مدام چک کنید. ممکن است فرزندتان هنگام کار اشتباها آن را پاک کرده یا از کار انداخته باشد.
گذشته از موارد درسی، زمان حضور او در اینترنت را با احتساب پیامها و ایمیلها به کمتر از 1 ساعت در روز محدود کنید.
سنین توصیه شده برای استفاده کودکان از کامپیوتر و اینترنت(اکامپیوتر و کودکان)
مطلبی که در پی می آید یادداشتی است به قلم کریستی میت که در سایت ابات دات کام درج شده است.مطالعه توصیه های ذکر شده دراین مقاله خواندنی را به والدین و ترجمه و انتشار آن را به دانشجویان و پژوهشگران حوزه ارتباطات پیشنهاد می نمایم:
هيچ زمان مناسب يا نا مناسبي براي آشنا كردن كودكتان با كامپيوتر وجود ندارد،اين اقدام بسيار مشابه تصميم گيري است كه براي خريداري اولين دوچرخه گرفته مي شود و يامشابه تصميمي است در باره اينكه فرزندتان چه وقت مي تواند با دوستانش به بيرون از خانه رود.انتخاب به شيوه تربيتي والدين،ارزش ها و از همه مهمتر آمادگي كودك دارد. همانطور كه به فرزندتان ياد مي دهيد كه چگونه از كامپيوتر استفاده كند ،يا چگونه بطور آنلاين ارتباط بر قرار كند و چگونه از خودش محافظت كند ٬مراحل زير را نيز در نظر داشته باشيد!ادامه یادداشت
http://mfatorehchi.blogfa.com/cat-14.aspx